Doświadczanie stresu w pracy wśród starszych pracowników – doniesienia z badań

Anna Lubrańska

doi:10.57655/EXLIBRIS_2_2022_2

Published : 2023-04-06

Vol. 23 No. 2 (2022)

Experiencing job stress among the older workers – research report

Anna Lubrańska

https://orcid.org/0000-0002-3880-0711

DOI: https://doi.org/10.57655/EXLIBRIS_2_2022_2

Abstract

The article focuses on the problem of stress at work by older workers. The study presents statistical data convincing about the importance of the problem and its scale. Referring to the research results, the individual consequences of stress at work, especially among older staff, were reported. Two hundred forty-three people aged 56-78 in late adulthood participated in the study. A Subjective Job Assessment Questionnaire was used. In the respondents' opinion, they experience a high level of general stress and its factors at work. Concerning the obtained results, conclusions were formulated, and recommendations were proposed.

Keywords:

stress, work, older workers

Most read articles by the same author(s)

Anna Lubrańska, Ewa Zawira, Volunteering – as an example of being and becoming in late adulthood , Exlibris Social Gerontology Journal: Vol. 20 No. 1 (2021): Exlibris Social Gerontology Journal

Details

References

Statistics

Authors

Download files

PDF-pełny tekst artykułu (Język Polski)

Citation rules

Lubrańska, A. (2023). Experiencing job stress among the older workers – research report. Exlibris Social Gerontology Journal, 23(2), 33–49. https://doi.org/10.57655/EXLIBRIS_2_2022_2

Altmetric indicators

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Baka, Ł. (2016). Stres w pracy jako źródło kontrproduktywnych zachowań pracowników. Prewencja i Rehabilitacja, 1(43), 11–22.

Baka, Ł., & Cieślak, R. (2010). Zależności między stresorami w pracy a wypaleniem zawodowym i zaangażowaniem w pracę w grupie nauczycieli. Studia Psychologiczne, 48(3), 5–18.

Chanduszko-Salska, J., & Młynarczyk, A. (2012). Jak uczyć innych, nie gubiąc własnych nut. Stres w pracy, wybrane zasoby osobiste a zespół wypalenia zawodowego u muzyków klasycznych. Acta Universitais Lodziensis, Folia Psychologica, 16, 89–102.

Cieślak, R. (2002). Jak zarządzać stresem w pracy. Bezpieczeństwo Pracy, 6, 12–15.

Chirkowska-Smolak, T. (2015). Konsekwencje stresu wynikającego z braku bezpieczeństwa zatrudnienia i sposoby radzenia sobie z nim. Bezpieczeństwo Pracy, 10, 8–11.

Chirkowska-Smolak, T., & Grobelny, J. (2015). Przemiany współczesnego rynku pracy – w stronę niepewności. W: T. Chirkowska-Smolak, J. Grobelny (red.), Człowiek na rynku pracy. Wyzwania i zagrożenia (ss. 13–29). Wydawnictwo LIBRON – Filip Lohner.

Derbis, R., & Baka, Ł. (2011). Znaczenie wsparcia społecznego i zaangażowania w pracę dla związku stresorów w pracy i wypalenia zawodowego. Czasopismo Psychologiczne, 17(2), 277–288.

Drugie europejskie badanie przedsiębiorstw na temat nowych i pojawiających się zagrożeń – ESENER-2, 2015. https://osha.europa.eu/pl/publications/summary-second-european-survey-enterprises-new-and-emerging-risks-esener-2 [dostęp 28.02.2022].

Dudek, B. (2005). Czynniki psychospołeczne a zdrowie. Medycyna Pracy, 56(5), 379–386.

Dudek, B., Waszkowska, M., Merecz, D., & Hanke, W. (2004). Ochrona zdrowia pracowników przed skutkami stresu zawodowego. Instytut Medycyny Pracy w Łodzi.

Gólcz, M. (2016). Stres w pracy. Poradnik dla pracodawcy. Państwowa Inspekcja Pracy. https://www.pip.gov.pl/pl/f/v/228140/stres%20w%20pracy%20poradnik%20dla%20pracodawcy.pdf [dostęp: 22.02.2022].

Gujski, M., Pinkas, J., Juńczyk, T., Pawełczak-Barszczowska, A., Raczkiewicz, D., Owoc, A., & Bojar, I. (2017). Stress at the place of work and cognitive functions among women performing intellectual work during peri- and post-menopausal period. International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health, 30(6), 943–961.

Harwas-Napierała, B., & Trempała, J. (2000). Psychologia rozwoju człowieka. Charakterystyka okresów życia. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Hildt-Ciupińska, K. (2014). Work-life balance a wiek pracowników. Bezpieczeństwo Pracy, 10, 14–17.

Jabłkowska, K., & Borkowska, A. (2005). Stres w pracy a zespół wypalenia zawodowego u menedżerów. Medycyna Pracy, 56(6), 439–444.

Kucharska, A., & Śmierciak, Ł. (2016). Zagrożenia psychospołeczne. Poradnik dla pracodawców i specjalistów służby bhp. Państwowa Inspekcja Pracy.

McMichael, A. J. (1987). Osobowościowe, behawioralne i sytuacyjne modyfikatory stresorów pracy. W: G. L. Cooper, R. Payne (red.), Stres w pracy (ss. 192–224). Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Merecz, D., Mościcka, A., Drabek, M., & Koniarek, J. (2004). Predyktory zdrowia psychicznego i zdolności do pracy pracowników zatrudnionych na stanowiskach wykonawczych. Medycyna Pracy, 55(5), 425–433.

Molek-Winiarska, D. (2010). Organizacyjne i indywidualne programy zarządzania stresem. Współczesne Zarządzanie, 1, 117–124.

Molek-Winiarska, D., & Chomątowska, B. (2020). Podejście do zagrożeń psychospołecznych i stresu w organizacjach w Polsce – wyniki badań własnych. W: J. Cewińska, A. Krejner-

-Nowecka, S. Winch (red.), Zarządzanie kapitałem ludzkim – wyzwania (ss. 517–532). Oficyna Wydawnicza SGH.

Najder, A., Andysz, A., & Merecz, D. (2014). Ocena ryzyka wystąpienia skutków narażenia na zagrożenia psychospołeczne w miejscu pracy w zależności od poziomu ich stresogenności w grupie pracowników 50+ w sektorach usługowym i produkcyjnym. W: I. Janicka, M. Znajmiecka-Sikora (red.), Rodzina i kariera. Równoważenie czy konflikt ról? (ss. 349–366). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Ogińska-Bulik, N. (2003). Stres zawodowy u policjantów. Źródła – konsekwencje – zapobieganie. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi.

Piorunek, M., & Werner, A. (2018). Psychospołeczne czynniki ryzyka w środowisku pracy. Rekomendacje dla praktyki poradniczej. Studia Edukacyjne, 48, 45–64.

Stańczak, A., & Merecz-Kot, D. (2014). Charakterystyka zagrożeń psychospołecznych w sektorze bankowym – komunikat z badań. Medycyna Pracy, 65(3), 399–405.

Stańczak, A., Mościcka-Teske, A., & Merecz-Kot, D. (2014). Zagrożenia psychospołeczne a funkcjonowanie zawodowe pracowników sektora bankowego. Medycyna Pracy, 64(4), 507–519.

Stasiła-Sieradzka, M., Chudzicka-Czupała, A., Grabowski, D., & Dobrowolska, M. (2018). Ocena środowiska pracy i poczucie zagrożenia a nasilenie stresu w pracy wysokiego ryzyka – propozycja interwencji kryzysowej. Medycyna Pracy, 69(1), 45–58.

Taris, T. W. (2016). Work and Stress: Thirty years of impact. Work and Stress, 30(1), 1–6.

Trojanowska, A. (2018). Zagrożenia psychospołeczne w środowisku pracy – przegląd zagadnień dotyczących bibliotekarzy. Bibliotheca Nostra. Śląski Kwartalnik Naukowy, 3, 89–100.

Urbaniak, B. (2006). Aktywność zawodowa osób w zaawansowanym wieku. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, 199, 19–42.

Warszewska-Makuch, M. (2018). Uwarunkowania gotowości do kontynuowania pracy w wieku emerytalnym. Bezpieczeństwo Pracy, 1, 22–25.

Waszkowska, M., Jacukowicz, A., Drabek, M., & Merecz-Kot, D. (2017). Effort–reward balance as a mediator of the relationship between supplementary person-organization fit and perceived stress among middle-level managers. International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health, 30(2), 305–312.

Widerszal-Bazyl, M. (2007). Niepewność pracy jako źródło stresu. Bezpieczeństwo Pracy, 7–8, 20–23.

Widerszal-Bazyl, M. (2008a). Sposoby ograniczania stresu starszych pracowników (2). Bezpieczeństwo Pracy, 7/8, 6–9.

Widerszal-Bazyl, M. (2008b). Stres wśród pracowników starszych (1). Bezpieczeństwo Pracy, 6, 6–8.

Widerszal-Bazyl, M. (2009). Pojęcie ryzyka psychospołecznego w pracy. Bezpieczeństwo Pracy, 6, 6–8.

Wiktorowicz, J. (2017). Wydłużanie okresu aktywności zawodowej jako odpowiedź na starzenie się zasobów pracy. Uwarunkowania indywidualne. Rynek Pracy, 1, 20–29.

Żołnierczyk-Zreda, D. (2020). Epidemia z perspektywy pracownika. Wybrane problemy psychologiczne i sposoby radzenia sobie z nimi. Bezpieczeństwo Pracy, 6, 4–7.

Netografia

Bezpieczeństwo pracy w Polsce 2021. Rola i wizerunek służb BHP. https://bezpieczniwpracy.pl/aktualnosci/raport-koalicji-bezpieczni-w-pracy-podczas-pandemii-sluzba-bhp-miala-wiecej-pracy-wynagrodzenia-w-wiekszosci-bez-zmian/ [dostęp: 18.02.2022].

Bezpieczeństwo pracy w Polsce 2019. Mobbing, dyskryminacja, stres w miejscu pracy, 2019. http://bezpieczniwpracy.pl/wp-content/uploads/2019/10/Raport-Bezpiecze%C5%84stwo-Pracy-w-Polsce-2019.pdf [dostęp: 18.02.2022].

Gólcz, M. (2016). Stres w pracy. Poradnik dla pracodawcy. Państwowa Inspekcja Pracy. https://www.pip.gov.pl/pl/f/v/228140/stres%20w%20pracy%20poradnik%20dla%20pracodawcy. pdf [dostęp: 22.02.2022].

Kaszubska, A. (2021). Stres w pracy. Poradnik dla pracodawcy. Państwowa Inspekcja Pracy. https://www.pip.gov.pl/pl/f/v/247269/Stres%20w%20pracy.%20Poradnik%20dla%20pracodawcy.pdf [dostęp: 18.02.2022].

Orlak, K., Gołuch, D., & Chmielewski, J. (2014). Stres w pracy oraz jego wpływ na występowanie wypadków przy pracy i stan zdrowia osób pracujących. https://www.zus.pl/documents/10182/167529/Stres_w_pracy_oraz_jego_wplyw_na_wystepowanie_wypadkow_przy_pracy.pdf/bb2c2e73-718a497f-8050-7656385cb0ac [dostęp: 18.02.2022].

Wszeborowski, B., & Rozbicka, K. (2022). Przeciwdziałanie stresowi w pracy elementem BHP. https://www.prawo.pl/kadry/przeciwdzialaniestresowi-obowiazek-pracodawcy,513417.html [dostęp: 15.02.2022].