Możliwości uczenia się osób w żałobie. Koncepcja indywidualnej ścieżki żałoby w ujęciu J. Williama Wordena

Justyna Sztobryn-Bochomulska

doi:10.57655/EXLIBRIS_1_2024_4

Published : 2024-09-30

Vol. 26 No. 1 (2024)

The learning potential of bereaved individuals. The concept of an individualized grief pathway according to J. William Worden

Justyna Sztobryn-Bochomulska

https://orcid.org/0000-0002-8088-9625

DOI: https://doi.org/10.57655/EXLIBRIS_1_2024_4

Abstract

This article addresses issues in thanatology, focusing on the grief process from various theoretical perspectives. It critiques the concept of grief as a linear progression through several stages. In contrast, it discusses William Worden's more educationally effective concept of individualizing the grief process. Worden developed a model of tasks for individuals who have lost a loved one. The first task in this model is to confront and accept the inevitability of death. The second task involves expressing the emotions associated with losing a loved one. The subsequent tasks are more forward-looking, involving adaptation to life, learning new ways of functioning and finding ways to honor the memory of the deceased. The grief experience among older adults is an example of this concept. Educational areas emerge directly from the assumptions of the individualized grief pathway. In this process, developing a focus on change is crucial, as it helps the bereaved individual learn and adapt to their new life situation.

Keywords:

andragogy, thanatology, grief process, J.W. Worden's concept

Details

References

Statistics

Authors

Download files

PDF-pełny tekst artykułu (Język Polski)

Citation rules

Sztobryn-Bochomulska, J. (2024). The learning potential of bereaved individuals. The concept of an individualized grief pathway according to J. William Worden. Exlibris Social Gerontology Journal, 26(1), 69–85. https://doi.org/10.57655/EXLIBRIS_1_2024_4

Altmetric indicators

Cited by / Share

Licence

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

References

Ariès, Ph. (1989). Człowiek i śmierć. Państwowy Instytut Wydawniczy.

CBOS. (2019). Sytuacja społeczno-ekonomiczna seniorów. Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej.

Doka, K. J. (2017). Żałoba jest podróżą. Jak zmagać się ze stratą. Wydawnictwo Charaktery.

Erikson, E. H. (2012). Dopełniony cykl życia. Wydawnictwo Helion.

Franczak, A. (2022). Przedmowa do wydania polskiego. W: J. W. Worden, Poradnictwo i terapia w żałobie. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Grabarczyk, F. (2019). Samotność osób starszych. W: J. Zimny (red.), Nowe oblicza współczesnej rzeczywistości (ss. 137–150). Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Stalowej Woli.

Herbert, M. (2005). Żałoba w rodzinie. Jak pomóc dzieciom i ich rodzinom. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Janicka, A. (2021), Współczesna schola mortis. Perspektywa kulturowa, komunikacyjna i pedagogiczna. Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Kessler, D. (2022). Szósty etap żałoby. W poszukiwaniu sensu. Wydawnictwo Laurum.

Kleszcz-Szczyrba, R. (2016). Czy każdej stracie „potrzebna jest” żałoba i czy każdej żałobie „potrzebna jest” terapia? W: R. Kleszcz-Szczyrba, A. Gałuszka (red.), Utrata i żałoba. Teoria i praktyka (ss. 111–121). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Kosiol, M. (2015). Psychologiczne aspekty pomyślnego starzenia się. Exlibris Biblioteka Gerontologii Społecznej, 9(1), 37–49.

Kulas, D. (2012). Między koniecznym a możliwym – kulturowa banalizacja egzystencjalnego lęku. Casus śmierci, Kultura Współczesna, 4(75), s. 33–43.

Łukaszewska, B. (2015). Doświadczanie żałoby przez osoby dorosłe. Formy wsparcia psychologicznego w kontekście opieki paliatywno-hospicyjnej. Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne, 5(3), 299–304.

Niezabitowski, M. (2011). Relacje społeczne ludzi starszych w środowisku zamieszkania –aspekty teoretyczne i empiryczne. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, (38), 13–31.

Ogińska-Bulik, N. (2013). Potraumatyczny wzrost – zróżnicowanie ze względu na rodzaj doświadczonego zdarzenia oraz płeć i wiek badanych osób. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica, (17), 51–66.

Okła, W. (2009). Pomoc psychologiczna w sytuacji utraty. W: S. Steuden, S. Tucholska, Psychologiczne aspekty doświadczania żałoby (ss. 197–205). Wydawnictwo KUL.

Sacharczuk, K. (2021). Samobójstwa wśród osób w podeszłym wieku w świetle statystyk polskich i europejskich. Journal Socioterapie, 7(1), 33–41.

Sękowski, M. (2019). Postawa wobec śmierci w cyklu życia człowieka. Universitas.

Spahni, S., Bennett, K. M., Perrig-Chielloa, P. (2016). Psychological adaptation to spousal bereavement in old age. The role of trait resilience, marital history, and context of death. Death Studies, 40(3), 182–190.

Stelcer, B. (2012). Żałoba mężczyzn. Nowiny Lekarskie, 81(5), 569–573.

Steuden, S. (2009). Doświadczanie żałoby przez osoby starsze. W: S. Steuden, S. Tucholska Psychologiczne aspekty doświadczania żałoby (ss. 171–182). Wydawnictwo KUL.

Tomasik, E. (1997). Możliwości zastosowania biblioterapii względem osób starszych. Roczniki Pedagogiki Specjalnej, 8, 286–296.

Tucholska, S. (2009). Psychologiczna analiza procesu żałoby. W: S. Steuden, S. Tucholska Psychologiczne aspekty doświadczania żałoby (ss. 11–33). Wydawnictwo KUL.

Wieczorkowska, M. (2008). Hedonizm współczesnego społeczeństwa konsumpcyjnego. Annales. Etyka w Życiu Gospodarczym, 11(2), 161–169.

Worden, J. W. (2022). Poradnictwo i terapia w żałobie. Wydawnictwo PWN.