Zaburzenia depresyjne jako współwystępujące w starości

Anna Gutowska; Jacek Wódz

doi:10.57655/EXLIBRIS_2_2024_7

Data publikacji : 2025-01-31

Tom 27 Nr 2 (2024)

Zaburzenia depresyjne jako współwystępujące w starości

Anna Gutowska

https://orcid.org/0000-0001-5258-8772

Jacek Wódz

https://orcid.org/0000-0001-9198-6466

DOI: https://doi.org/10.57655/EXLIBRIS_2_2024_7

Abstrakt

W populacji osób w podeszłym wieku obserwuje się istotny problem wielochorobowości, w tym współwystępowania zaburzeń depresyjnych z innymi chorobami/zaburzeniami. Zjawisko to stanowi wyzwanie dla samych seniorów i ich rodzin, ale także dla systemu opieki zdrowotnej i pomocy społecznej. Ze względu na istnienie wielu czynników etiologicznych wywołujących depresje wśród seniorów jest to zjawisko złożone i skomplikowane. To problem zarówno zdrowotny (również pod względem klinicznym), jak i społeczny. Specyfika zaburzeń depresyjnych wynika nie tylko z występowania charakterystycznych objawów, ale także z nasilenia innych dolegliwości i ich istotnego wpływu na wszystkie sfery funkcjonowania seniora. W artykule, na podstawie analizy literatury przedmiotu, dokonano podsumowania najważniejszych aspektów, w tym objawów i przyczyn, współwystępowania zaburzeń depresyjnych w populacji osób starszych i towarzyszących temu problemów, oraz przedstawiono wybrane propozycje zaradcze.

Słowa kluczowe:

współchorobowość, współchorobowość, zaburzenia depresyjne, osoby starsze, osoby starsze

Inne teksty tego samego autora

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF - pełny tekst artykułu

Zasady cytowania

Gutowska , A., & Wódz, J. (2025). Zaburzenia depresyjne jako współwystępujące w starości. Exlibris Biblioteka Gerontologii Społecznej, 27(2), 121–134. https://doi.org/10.57655/EXLIBRIS_2_2024_7

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

American Psychiatric Association, DSM-5 Task Force. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-5™ (5th ed.). American Psychiatric Publishing, Inc.

Bilikiewicz, A. (1998). Starzenie się i zaburzenia psychiczne wieku podeszłego (problemy psychogeriatrii). W: A. Bilikiewicz (red.), Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny (ss. 383–394), Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Bilikiewicz, A. (2006). Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Bilikiewicz, A., Parnowski, T. (2007). Starzenie się i zaburzenia psychiczne wieku podeszłego. W: T. Bilikiewicz (red.), Psychiatria (ss. 457–502). Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Bobińska, K., Gałecki, P. (2010). Zaburzenia psychiczne u osób upośledzonych umysłowo. Wydawnictwo Continuo.

Burzyńska, M., Maniecka-Bryła, I. (2013). Występowanie depresji u osób starszych korzystających z pomocy społecznej – wstępne wyniki badania. Acta Universitatis Lodziensis Folia Oeconomica, 297, 211–223.

Duda, K. (2013). Proces starzenia się. W: A. Marchewka, Z. Dąbrowski, A. J. Żołądź (red.), Fizjologia starzenia się. Profilaktyka i rehabilitacja (ss. 1–32). Wydawnictwo Naukowe PWN.

Feinstein, A. R. (1970). The pre-therapeutic classification of co-morbidity in chronic disease. Journal of Chronic Diseases, 23(7), 455–468.

Filipska, K., Pietrzykowski, Ł, Ciesielska, N., Dembewski, Ł., Kędziora-Kornatowska, K. (2015). Zaburzenia depresyjne u osób w podeszłym wieku – przegląd literatury. Gerontologia Polska, 4, 165–169.

Gębka, D., Kędziora-Kornatowska, K. (2012). Korzyści z treningu zdrowotnego u osób w starszym wieku. Problemy Higieny i Epidemiologii, 93(2), 256–259.

Główny Urząd Statystyczny (2024). Rozwój regionalny Polski – raport analityczny 2023. Główny Urząd Statystyczny.

Grabski, B., Dudek, D. (2007). Współwystępowanie zaburzeń psychicznych a choroba afektywna dwubiegunowa. Polskie Towarzystwo Psychiatryczne.

Gutowska, A. (2016). Zaburzenia psychiczne w starości – perspektywa pedagoga. W: M. Halicka, J. Halicki, E. Kramkowska (red.), Starość: Poznać, przeżyć, zrozumieć (ss. 65–80). Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.

Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne (1997). Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius”.

Kałucka, S. (2014). Cechy depresji w wieku podeszłym – etiologia, rozpoznanie i leczenie. Geriatria, 8, 240–247.

Krajewska-Kułak, E., Kędziora-Kornatowska, K., Cybulski, M., Waszkiewicz, N. (2022). Psychogeriatria. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Muszalik, M., Zielińska-Więczkowska, H., Wojciechowska, A., Kędziora-Kornatowska, K. (2011). Funkcjonowanie pacjentów w starszym wieku z zaburzeniami psychicznymi w aspekcie jakości życia. Psychogeriatria Polska, 8(2), 45–54.

Parnowski, T. (2014). Depresja. W: K. Wieczorkowska-Tobis, D. Talarska, Geriatria i pielęgniarstwo geriatryczne (ss. 326–332). Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Pużyński, S. (1998). Choroby afektywne. W: A. Bilikiewicz (red.), Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny (ss. 323-340). Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Pużyński, S. (2009). Depresje i zaburzenia afektywne. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Rosenthal, T., Naughton B., Williams M. (red.). (2009). Geriatria, Wydawnictwo Czelej.

Staniec-Kutera, M., Waszkiewicz, N. (2023). Depresja u osób starszych – pozycja wortioksetyny. Psychiatria Spersonalizowana, 2(4), 91–104.

Sukhera, J. (2022). Narrative reviews in medical education. Key steps for researchers. Journal of Graduate Medical Education, 14(4), 418–419.

Van As, B. A. L., Imbimbo, E., Franceschi, A., Menesini, E., & Nocentini, A. (2022). The longitudinal association between loneliness and depressive symptoms in the elderly: a systematic review. International Psychogeriatrics, 34(7), 657–669.

Wieczorowska-Tobis, K. (2011). Specyfika pacjenta starszego. W: K. Wieczorowska-Tobis, T. Kostka, A. M. Borowicz (red.), Fizjoterapia w geriatrii (ss. 18–28). Wydawnictwo Lekarskie PZWL.

Winczura, B. (2018) Zaburzenia współwystępujące z autyzmem – uwarunkowania rozwojowe, symptomy kliniczne i dylematy diagnostyczne. Logopedia, 47(2), 243–263.

Wittchen, H. U. (1996). What is comorbidity–fact or artefact?. The British Journal of Psychiatry, 168(S30), 7–8.

Żakowska-Wachelko, B., Misztalscy, A. T., Czuma, K. (2010). Opiekun osób starszych. Śląskie Stowarzyszenie Ad Vitam Dignam.

Netografia

University College London. (2020). Loneliness a leading cause of depression in older adults,

https://www.sciencedaily.com/releases/2020/11/201109184947.htm [dostęp: 28.10.2024].