Mentalizacja i pozytywna orientacja u starzejących się osób chorych na miażdżycę: Kluczowa rola mentalizacji i pozytywnej orientacji

Krzysztof Suppan; Małgorzata Basińska; Aleksandra Błachnio

doi:10.57655/EXLIBRIS_1_2023_1

Data publikacji : 2023-09-30

Tom 24 Nr 1 (2023)

Mentalizacja i pozytywna orientacja u starzejących się osób chorych na miażdżycę

Krzysztof Suppan

https://orcid.org/0000-0001-5083-9427

Małgorzata Basińska

https://orcid.org/0000-0002-6763-8012

Aleksandra Błachnio

https://orcid.org/0000-0003-0756-7416

DOI: https://doi.org/10.57655/EXLIBRIS_1_2023_1

Kluczowa rola mentalizacji i pozytywnej orientacji

Abstrakt

Zdrowie w późnej dorosłości ulega stopniowemu pogarszaniu (Kijak, Szarota, 2013; Błachnio, 2019). Dlatego nieprzerwanie szuka się czynników, które mogą pełnić wobec niego funkcje ochronne. W ostatnim okresie szczególne zainteresowanie skupiają mentalizacja i pozytywna orientacja (Fonagy, 2008; Łaguna, Oleś, Filipiuk, 2011; Sobol-Kwapińska, 2014; Bateman, Fonagy, 2016; Sobol-Kwapińska, 2014; Dimitrijević i in., 2018; Łukasik, Witek, 2018; Jańczak, 2021). Brakuje badań o znaczeniu i poziomie tych zasobów w populacji polskich seniorów. Głównym celem pracy było sprawdzenie, czy istnieje związek między pozytywną orientacją a mentalizacją w grupie seniorów z miażdżycą. Badaniu poddano 61 osób w okresie późnej dorosłości (M = 69,41, SD = 5,44). Do pomiaru wykorzystano The Mentalization Scale, MentS; Dimitrijević i in., 2017) oraz Skalę Orientacji Pozytywnej (P-Scale; Caprara, 2012). Uzyskane wyniki potwierdziły istotny pozytywny związek obu konstruktów. Osoby pozytywniej odbierające świat również częściej podejmują się refleksji na temat własnego funkcjonowania. Mentalizacja oraz pozytywna orientacja mogą być wzmacniane poprzez odpowiednią psychoedukację i wsparcie psychologiczne w celu wspomagania funkcjonowania psychicznego, społecznego oraz fizycznego seniorów.

Słowa kluczowe:

mentalizacja, pozytywna orientacja, zasoby osobiste, późna dorosłość

Inne teksty tego samego autora

Aleksandra Błachnio, Starość ambiwalentna - czyli w poszukiwaniu podmiotowego seniora , Exlibris Biblioteka Gerontologii Społecznej: Tom 9 Nr 1 (2015): Duchowość jako kategoria egzystencji i transcendencji w starości

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF-pełny tekst artykułu

Zasady cytowania

Suppan, K., Basińska, M., & Błachnio, A. (2023). Mentalizacja i pozytywna orientacja u starzejących się osób chorych na miażdżycę: Kluczowa rola mentalizacji i pozytywnej orientacji. Exlibris Biblioteka Gerontologii Społecznej, 24(1), 11–24. https://doi.org/10.57655/EXLIBRIS_1_2023_1

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Ballespí, S., Vives, J., Debbané, M., Sharp, C., Barrantes-Vidal, N. (2018). Beyond diagnosis: Mentalization and mental health from a transdiagnostic point of view in adolescents from non-clinical population. Psychiatry Research, 270, 755–763.

Bateman, A., Fonagy, P. (2016). Mentalization-based treatment for personality disorders: A practical guide. Oxford University Press.

Beręsewicz, A., Skierczyńska, A. (2006). Miażdżyca – choroba całego życia i całej populacji krajów cywilizacji zachodniej. Choroby Serca i Naczyń, 3(1), 1–6.

Błachnio, A. (2019). Potencjał osób w starości: Poczucie jakości życia w procesie starzenia się. Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.

Błachnio, A., Fabiś, A. (2018). Satisfaction paradox in old age. W: Ł. Tomczyk, A. Ryk, J. Prokop (red.), New trends and research challenges in pedagogy and andragogy. Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie.

Bodio, M., Szymańska-Pomorska, G., Pytel, A., Brodziak, T., Medyczna, N. W. S. (2014). Żylaki kończyn dolnych. Gerontologia Współczesna, 4(2), 185–189.

Carstensen, L. L., Isaacowitz, D. M., & Charles, S. T. (1999). Taking time seriously: A theory of socioemotional selectivity. American Psychologist, 54(3), 165–181.

Carver, C. S., Scheier, M. F., & Segerstrom, S. C. (2010). Optimism. Clinicalpsychology Review, 30(7), 879–889.

Cierpiałkowska, L., Górska, D. (2016). Mentalizacja jako stan i jako cecha – perspektywa strukturalno-procesualna. W: E. Dobosz, D. Borowiak (red.), Mentalizacja z perspektywy rozwojowej i klinicznej (s. 17–41). Wydawnictwo Naukowe UAM.

Dimitrijević, A., Hanak, N., Altaras Dimitrijević, A., Jolić Marjanović, Z. (2018). The Mentalization Scale (MentS): A self-report measure for the assessment of mentalizing capacity. Journal of Personality Assessment, 100(3), 268–280.

Jańczak, M. (2018). Mentalizacja w praktyce klinicznej – perspektywa psychodynamiczna. Psychoterapia, 4(187), 5–17.

Jańczak, M. O. (2021). Polska adaptacja i walidacja Skali mentalizacji (MentS)–samoopisowego narzędzia do pomiaru mentalizowania. Psychiatria Polska, 55(6), 1257–1274.

Kalinin, R. E., Suchkov, I. A., & Klimentova, E. A. (2021). New predictors of atherosclerosis progression after surgical interventions on the arteries of the lower extremities. Acta Angiologica, 27(4), 130–137.

Kijak, R. J., Szarota, Z. (2013). Starość. Między diagnozą a działaniem. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa, 6–22.

Kuśmierek, M., Florkowski, A., Gałecki, P., Talarowska, M. (2011). Współwystępowanie zaburzeń psychicznych i somatycznych u pacjentów z rozpoznaniem depresji. Current Problems of Psychiatry, 12(3), 285–292.

Łaguna, M., Oleś, P., Filipiuk, D. (2011). Orientacja pozytywna i jej pomiar: polska adaptacja Skali Orientacji Pozytywnej. Studia Psychologiczne (Psychological Studies), 49(4), 47–54.

Łukasik, I. M., Witek, A. (2018). Nastawienie na sukces w kontekście pozytywnej orientacji i poczucia własnej skuteczności. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio J – Paedagogia-Psychologia, 31(2), 301–312.

Malberg, N. T., Fonagy, P., Mayes, L. (2008). Contemporary Psychoanalysis in a Pediatric Hemodialysis Unit Development of a Mentalization-Based Group Intervention for Adolesc. Annual of Psychoanalysis, 36, 101–114.

Marszał, M., Kamza, A. (2016). Poznawcze źródła mentalizacji – koncepcja teorii umysłu W: E. Dobosz, D. Borowiak (red.), Mentalizacja z perspektywy rozwojowej i klinicznej (s. 65–93). Wydawnictwo Naukowe UAM.

Mróz, J. (2014). Znaczenie zasobów osobistych dla zachowań i przeżyć związanych z pracą pielęgniarek. Problemy Higieny i Epidemiologii, 93(3), 731–736.

Ogińska-Bulik, N., Zadworna-Cieślak, M., Rogala, E. (2015). Rola zasobów osobistych w podejmowaniu zachowań zdrowotnych przez osoby w wieku senioralnym. Problemy Higieny i Epidemiologii, 96(3), 570–577.

Pardini, M., Nichelli, P. F. (2009). Age-related decline in mentalizing skills across adult life span. Experimental Aging Research, 35(1), 98–106.

Sobol-Kwapińska, M. (2014). Orientacja pozytywna – koncepcje teoretyczne i przegląd badań. Studia Psychologiczne, 52(1), 77–90.

Stawicka, M., Górska, D. (2016). Mentalizacja w kontekście przywiązania. W: E. Dobosz, D. Borowiak (red.), Mentalizacja z perspektywy rozwojowej i klinicznej (s. 42–64). Wydawnictwo Naukowe UAM.

Straś-Romanowska, M. (2011). Późna dorosłość. W: J. Trempała (red.), Psychologia rozwoju człowieka. Podręcznik akademicki. (s. 326–347). Wydawnictwo Naukowe PWN.

Śliwa, E. (2020). Alienacja i osamotnienie osób starszych w relacjach społecznych. Exlibris Social Gerontology Journal, 19(2), 82–98.

Wasilewski, J., Poloński, L. (2010). Znaczenie fibrynogenu i właściwości reologicznych krwi w miażdżycy i chorobie wieńcowej. Choroby Serca i Naczyń, 7(2), 62–71.

Zadworna-Cieślak, M., Ogińska-Bulik, N. (2013). Zachowania zdrowotne osób w wieku senioralnym – rola optymizmu. Psychogeriatria Polska, 10(4), 145–156.

Ziomek-Michalak, K. (2016). Zasoby osobiste a oczekiwania zdrowotne polskich seniorów. Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.