Sens życia jako mediator wpływu perspektyw postrzegania czasu i postaw wobec śmierci na subiektywny dobrostan u osób w okresie późnej dorosłości. Raport z badań przeprowadzonych wśród słuchaczy UTW

Anna  Kawula

doi:10.24917/27199045.201.5

Data publikacji : 2021-12-07

Tom 20 Nr 1 (2021)

Sens życia jako mediator wpływu perspektyw postrzegania czasu i postaw wobec śmierci na subiektywny dobrostan u osób w okresie późnej dorosłości. Raport z badań przeprowadzonych wśród słuchaczy UTW

Anna Kawula

DOI: https://doi.org/10.24917/27199045.201.5

Abstrakt

Obecnie jednym z wyzwań dla gerontologów jest podkreślenie czynników warunkujących zdrowe starzenie się, czyli zidentyfikowanie warunków, które utrzymują i/lub poprawiają jakość życia w starszym wieku. W badaniach starano się przedstawić sens życia jako wskaźnik udanego starzenia się z perspektywy postrzegania czasu i postaw wobec śmierci oraz to, że subiektywny dobrostan odgrywa znaczącą rolę w adaptacji psychospołecznej. Niniejszy raport ukazuje niezmienność pomiaru wskaźnika Dobrostanu z wybranymi rozkładami zmiennych. W badaniach zastosowano następujące metody: Test Sensu Życia (Purpose in Life Test - PLT), Skale Lęku i Fascynacji Śmiercią (SLiFŚ), Kwestionariusz Postrzegania Czasu (Zimbardo Time Pespective Inventory - ZTPI), Skale Satysfakcji z Życia (The Satisfaction With Life Scale - SWLS). Badaniami objęto (N=300) słuchaczy Uniwersytetów Trzeciego Wie[1]ku z trzech miast: Poznania, Trójmiasta, Krakowa oraz osoby nieuczestniczące w zajęciach UTW, w tym 178 kobiet i 122 mężczyzn w wieku powyżej 60 lat. Badani ukończyli badanie w formie papier i ołówek. Odkrycia dostarczają dowodów na związek między dobrostanem psychicznym a postawami życiowymi osób starszych. Pomiary wskazały, że podejście to charakteryzuje się dużą zgodnością i stabilnością. Przedstawione wyniki wskazują na to, że poczucie sensu życiu pośredniczy w relacji między perspektywami postrzegania czasu i postawą wobec śmierci a subiektywnym dobrostanem. Analiza wyników potwierdziła hipotezę, że samopoczucie psychiczne i postawy życiowe są pozytywnie skorelowane. Nie zaobserwowano różnic w postawach życiowych między dwiema grupami.

Słowa kluczowe:

sens życia, perspektywy czasowe, postawy wobec śmierci, subiektywny dobrostan, późna dorosłość

Inne teksty tego samego autora

Anna Kawula, A. Chabior, A. Fabiś, Joanna K. Wawrzyniak: Starzenie się i starość w perspektywie pracy socjalnej, Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2014 , Exlibris Biblioteka Gerontologii Społecznej: Tom 9 Nr 1 (2015): Duchowość jako kategoria egzystencji i transcendencji w starości

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF-pełny tekst artykułu

Zasady cytowania

Kawula, A. . (2021). Sens życia jako mediator wpływu perspektyw postrzegania czasu i postaw wobec śmierci na subiektywny dobrostan u osób w okresie późnej dorosłości. Raport z badań przeprowadzonych wśród słuchaczy UTW . Exlibris Biblioteka Gerontologii Społecznej, 20(1), 70–78. https://doi.org/10.24917/27199045.201.5

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Bibliografia

Bugajska, B., Timoszyk-Tomczak, C. (2013). Przyszłość w życiu osób starszych, Gerontologia Polska, 21(2).

Bugajska, B., Timoszyk-Tomczak, C. (2006). Człowiek stary wobec przyszłości. W: Steuden S., Marczuk M. (red.). Starzenie się a satysfakcja z życia. Lublin: Wydawnictwo KUL.

Cieślik, A., Zubik A., Bańczarowska, M. (2005). Starość w narracjach kobiet w drugiej połowie życia. W: Zierkiewicz E., Łysak A. Starsze kobiety w kulturze i społeczeństwie. Wrocław: MarMar.

Czerniawska, O. (1992). Czas i jego wymiary. W: Dzięgielewska M. (red.). Refleksje nad starością aspekty społeczne, edukacyjne i etyczne. Łódź: Polskie Towarzystwo Gerontologiczne, Oddział w Łodzi; Uniwersytet Łódzki, Zakład Oświaty Dorosłych.

Diener, E., Lucas, R.E., Scolon C.N. (2006). Beyond the hedonic treademill. Revising the adaptation theory of well-being, American Psychologist, 5: 305–314.

Diener, E., Seligman, M.E.P. (2002).Very happy people. Psychological Science, 13(1): 81–84.

Diener, E., Suh, E.M., Lucas, R.E., Smith H.L. (1999), Subjective well-being: Three decades of progress. Psychological Bulletin, 125: 276–302.

Diener, E., Emmons, R., Larsen, R., Griffin, S. (1985) The Satisfaction with Life Scale. Journal of Personality Assessment, 49.

Diener, E., Lucas, R., Oishi, S. (2004) Dobrostan psychiczny. Nauka o szczęściu i zadowoleniu z życia. W: J. Czapiński (red.), Psychologia pozytywna. Warszawa.

Gao, Y., (2011). Time Perspective and Life Satisfaction Among Young Adults in Taiwan. Social Behavior and Personality: An International Journal, 39.

Hagerty, M., Veenhoven R.(2003). Wealth and happiness revisited: Growing wealth of nations does go with greater happiness. Social Indicators Research, 64.

Juczyński, Z. (2001). Adaptacja Skali Satysfakcji z Życia – SWLS (Diener, Emmons, Larson, Griffin, (1985). Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

Kępiński, A. (1977). Lęk. Warszawa: PZWL.

Kępiński, A. (1985). Melancholia. Warszawa: PZWL.

Kępiński, A. (1994). Rytm życia. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Kowalik, S. (2000). Wspomaganie rozwoju w procesie starzenia się. W: Kaja B. (red). Wspomaganie rozwoju. Psychostymulacja i psychokorekcja. T. 2. Bydgoszcz: WSP.

Mather, M., Carstensen, L. (2005). Aging and Motivated Cognition: The Positivity Effect in Attention and Memory. Trends in Cognitive Sciences 9.

McGregor, H.A., Greenberg, J., Arndt, J., Lieberman, J., Solomon, S., Solomon, L., Pyszczynski, T. (1998). Terror Management and Agression: Evidence that mortality salience motivates agression against worldview-threatening others. Journal of Personality and Social Psychology, 74: 590–605.

Nosal, A. (1986). Akceptacja własnej przeszłości i siebie a poczucie sensu życia u osób funkcjonujących w warunkach Domu Opieki Społecznej. W: Pilecka B. (red.). Osobowościowe i środowiskowe korelaty poczucia sensu życia. Rzeszów: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej.

Oleś, P. (2000). Psychologia przełomu połowy życia. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.

Oleś, M., Steuden S., Klonowski, P., Chmielnicka-Kuter E, Gajda, T., Puchalska-Wasyl, M., Sobol-Kwapińska, M. (2002). Metody badania jakości życia i psychospołecznego funkcjonowania chorych z zaburzeniami widzenia. W: Oleś P., Steuden S., Toczołowski J. (red.). Jak świata mniej widzę. Zaburzenia widzenia a jakość życia. Lublin: TN KUL.

Opoczyńska, A. (1999). (red.), Wprowadzenie do psychologii egzystencjalnej. Kraków: Wydawnictwo UJ.

Ostrowska, A. (1997). Śmierć w doświadczeniu jednostki i społeczeństwa. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.

Pufal-Struzik, I. (2000). Poczucie osamotnienia i lęku u ludzi starszych. W: Jopkiewicz A., Trafiałek E. (red.). Trzeci wiek bez starości. Kielce: Wydawnictwo Uczelniane Wszechnicy Świętokrzyskiej.

Steuden, S. (2012). Psychologia starzenia się i starości. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Zimbardo,, P., Boyd, J. (2014). Paradoks czasu. Warszawa: PWN.

Zhang, J., Howell, R., Stolarski, M. (2013). Comparing Three Methods to Measure a Balanced Time the Relationship Between a Balanced Time Perspective and Subjective Well-Being. Journal of Happiness Studies, 14.

Zimbardo, P., Boyd, J. (1999). Putting Time in Perspective: A Valid, Reliable Individual Differences Metric. Journal of Personality and Social Psychology, 77.

Zych, A.A. (2020). Współczesna polska polityka senioralna: deklaracje i działania. W: A.A. Zych (red.), Starość w drodze… Profesjonalny Pracownik Socjalny, Katowice.

Życińska, J., Januszek, M. (2011). Test Sensu Życia (Purpose in Life Test, PIL) JC Crumbaugha i LT Maholicka: Analiza psychometryczna. Czasopismo Psychologiczne – Pychological Journal, 17(1): 561–57.