Robotyzacja usług opiekuńczych dla seniorów jako przejaw posthumanizmu

Janusz A. Majcherek

doi:10.57655/EXLIBRIS_1_2023_5

Data publikacji : 2023-09-30

Tom 24 Nr 1 (2023)

Robotyzacja usług opiekuńczych dla seniorów jako przejaw posthumanizmu

Janusz A. Majcherek

https://orcid.org/0000-0001-8500-1544

DOI: https://doi.org/10.57655/EXLIBRIS_1_2023_5

Abstrakt

Starzenie się populacji ludzkiej oraz spadająca dzietność i przyrost naturalny stwarzają wyzwanie związane z zapewnieniem opieki i wsparcia dla coraz liczniejszych starszych subpopulacji przez coraz mniej liczne roczniki najmłodszych. Kurczy się liczba młodszych i najbliższych członków rodziny, stanowiących główne zaplecze opiekuńcze dla najstarszych. Sektor usług opiekuńczych (Long Term Care, LTC) wkracza w kryzys. Doraźnym rozwiązaniem jest zatrudnianie imigrantów. W dłuższej perspektywie stanie się ono niepewne i niewystarczające. W ostatnim czasie dynamicznie rozwijają się technologie robotyczne, także w zakresie odpowiadającym potrzebom sektora LTC. Potencjalni końcowi ich użytkownicy reagują zaskakująco pozytywnie na testowane urządzenia. Ich upowszechnienie w sektorze LTC można uznać za przejaw posthumanizmu, który da się interpretować jako rozwinięcie i wzbogacenie humanizmu, a nie jego zaprzeczenie.

Słowa kluczowe:

starzenie się społeczeństwa, kryzys opieki, roboty asystujące

Szczegóły

Bibliografia

Statystyki

Autorzy

Pobierz pliki

PDF-pełny tekst artykułu

Zasady cytowania

Majcherek, J. A. (2023). Robotyzacja usług opiekuńczych dla seniorów jako przejaw posthumanizmu. Exlibris Biblioteka Gerontologii Społecznej, 24(1), 89–102. https://doi.org/10.57655/EXLIBRIS_1_2023_5

Wskaźniki altmetryczne

Cited by / Share

Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Bibliografia

Bertolini, A., & Arian, S. (2020). Towards an anthropocentric framework in the caring of frail individuals through assistive technology. W: J. Haltaufderheide, J. Hovemann & J. Vollmann (red.), Aging between participation and simulation – Ethical dimensions of socially assistive technologies in elderly care (s. 35–52). De Gruyter.

Betlej, A. (2022). Designing robots for elderly from the perspective of potential end-users. A sociological approach. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(6), 3630.

Botz-Bornstein, T. (2012). Critical posthumanism. Pensamiento y Cultura, 15(1), 20–30.

DeFalco, A. (2016). Beyond prosthetic memory. Posthumanism, embodiment, and caregiving robots. Age, Culture, Humanities. An Interdisciplinary Journal, 3, 1–31.

DeFalco, A. (2020). Towards a theory of posthuman care. Real humans and caring robots. Body & Society, 26(3), 31–60.

Dehnert, M. (2022). Toward a critical posthumanism for social robotics. International Journal of Social Robotics, 14, 1–9.

Dowling, E. (2022). The care crisis. What caused it and how can we end it? Verso Books.

Drzazga, B. (2021). Identification of long-term care challenges in Europe. Social Entrepreneurship Review, 2, 7–22.

González-González, C. S., Gil-Iranzo, R. M., Paderewski-Rodríguez, P. (2020). Human–robot interaction and sexbots. A systematic literature review. Sensors, 21(1), 216.

Hoppe, J. A. (2020). Assistive robots in care: Expectations and perceptions of older people. W: Aging between participation and simulation – Ethical Dimensions of Socially Assistive Technologies in elderly care. De Gruyter, 139–156.

Kipnis, E., McLeay, F., Grimes, A., de Saille, S., Potter, S. (2022). Service Robots in Long-Term Care: A Consumer-Centric View. Journal of Service Research, 25(4), 667–685.

Locatelli, C. (2022). Rethinking „sex robots”. Gender, desire, and embodiment in posthuman sextech. Journal of Digital Social Research, 4(3), 10–33.

Matuszczyk, K. (2019). Zatrudnienie migrantek z Polski w sektorze opieki domowej w wybranych państwach członkowskich Unii Europejskiej. Studia BAS, 4, 123–142.

Różański, T. (2020). Samotność i osamotnienie osób starszych jako problem społeczny i edukacyjny. Roczniki Pedagogiczne, 12(4), 75–90.

Søraa, R. A., Tøndel, G., Kharas, M. W., & Serrano, J. A. (2023). What do older adults want from social robots? A qualitative research approach to human-robot interaction (HRI) studies. International Journal of Social Robotics, 15(3), 411–424.

Szweda-Lewandowska, Z. (2018). Rynek usług opiekuńczych – dynamicznie rozwijający się segment gospodarki. Rynek Pracy, 3 (166)

Terlik, M., & Mikulska, A. (2022). Niewidoczne. Opiekunki z Ukrainy zakładają związek zawodowy. Oko Press.

Zachorowska-Mazurkiewicz, A. (2010). Kryzys opieki – jego przyczyny oraz propozycje sposobów przezwyciężania. W: A. Noworól (red.), Jakość życia a procesy zarządzania rozwojem i funkcjonowaniem organizacji publicznych (s. 295–310). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Zawadzki, P., & Adamczyk, A. (2019). Post- i transhumanizm w kontekście wybranych zjawisk artystycznych technokultury. Avant, 10(3), 1–27.

Zawojski, P. (2017). Posthumanizm, czyli humanizm naszych czasów. Kultura i Historia, 32, 68–76.

Netografia

Dubois, H., Leončikas, T., Molinuevo, D., & Wilkens, M. (2020). Long-term care workforce. Employment and working conditions.

https://liser.elsevierpure.com/ws/portalfiles/portal/26455455/LTC_report.pdfhttps://liser.elsevierpure.com/ws/portalfiles/portal/26455455/LTC_report.pdf

Eurofound (2020). Long-term care workforce: Employment and working conditions, Publications Office of the European Union, Luxembourg. https://liser.elsevierpure.com/ws/portalfiles/portal/26455455/LTC_report.pdf

Eurostat (2023). Population structure and ageing. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Population_structure_and_ageing

Grages, G., & Pfau-Effinger, B. (2022). Gaps in the provision of long-term care across Europe.

https://euroship-research.eu/publications

GUS (2023). Starzenie się ludności Polski w świetle wyników narodowego spisu powszechnego ludności i mieszkań 2021. https://stat.gov.pl/spisy-powszechne/nsp-2021/nsp-2021-wyniki-ostateczne/starzenie-sie-ludnosci-polski-w-swietle-wynikow-narodowego-spisu-powszechnego-ludnosci-i-mieszkan-2021,3,1.html

Louis, A. (2023). ‘Big news' is India’s population growth is below replacement level: UN expert says that's 'window of opportunity for country, South Asia Monitor, April 20. https://www.southasiamonitor.org/un-watch/big-news-indias-population-growth-below-replacement-level-un-expert-says-thats-window

Manhas, N. S. (2023). China's Population Decline: A New Demographic Imbalance, March 25. https://www.researchgate.net/publication/369527898_China's_Population_Decline_A_New_Demographic_Imbalance

OECD (2023). Beyond Applause? Improving Working Conditions in Long-Term Care. OECD Publishing, Paris. https://www.oecd.org/publications/beyond-applause-improving-working-conditions-in-long-term-care-27d33ab3-en.htm

Stone Lyman (2019). A ‘New’ Normal? An Updated Look at Fertility Trends Across the Glo-be, Institute for Family Studies. https://ifstudies.org/blog/a-new-normal-an-updated-look-at-fertility-trends-across-the-globe

Worldometer (2023). Life Expectancy of the World Population. https://www.worldometers.info/demographics/life-expectancy/#countries-ranked-by-life-expectancy

ZUS (2022). Prognoza wpływów i wydatków Funduszu Emerytalnego do 2080 roku. https://www.zus.pl/documents/10182/167761/Publikacja_Fundusz_Emerytalny_2023-2080.pdf/3c2c41c9-6a50-0574-4634-ee9cfa43f286?t=1674049287158